Finans ve teknoloji dünyasına yeni adım atanların sıklıkla karşılaşacakları kelimelerin anlamlarını aşağıda bulabilirsiniz.

 

  • 3DSECURE (3 BOYUTLU GÜVENLİK SİSTEMİ): İnternet ortamında banka kartı veya kredi kartı ile gerçekleştirilen işlemlerde ek güvenlik katmanı getiren, kartlı sistem kuruluşları tarafından onaylı protokoldür. 3D Secure sisteminde, sanal ödeme işlemi gerçekleşirken, banka tarafından, sadece tüketicinin kendisinin bildiği ödeme şifresi sorulmakta ve kimliği doğrulanmaktadır. Bu sayede kredi kartlarının, yetkisiz kişilerce internet ortamında kullanılmasının önüne geçilmesi sağlanmaktadır.

 

  • AÇIK ANAHTARLI ŞİFRELEME (PUBLIC KEY CRYPTOGRAPHY): Açık anahtarlı şifreleme, şifre ve deşifre işlemleri için farklı anahtarların kullanıldığı bir şifreleme sistemidir. Haberleşen taraflardan her birinde birer çift anahtar bulunur. Bu anahtar çiftlerini oluşturan anahtarlardan biri gizli anahtar diğeri açık (gizli olmayan) anahtardır. Bu anahtarlardan bir tanesiyle şifreleme yapılırken diğeriyle de şifre çözme işlemi gerçekleştirilir. Bu iki anahtar çifti matematiksel olarak birbirleriyle bağlantılıdır.

 

  • AKREDİTİF: Bir bankanın, kendi şubelerinden birinde ya da bir başka bankada, bir kimse için kendi yükümlülüğü altında açtırdığı, miktarı belirli kredi hesabıdır. Bu işlem için ilgili şubeye ya da bankaya yazılmış ve müşteriye verilmiş mektuba da aynı isim verilir.

 

  • AML – ANTI MONEY LAUNDERING: Finansal kurumların ve diğer kuruluşların kara para aklama faaliyetlerini önleme, tespit etme ve raporlama yükümlülüğünü getiren yasal kontrolleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Her ülkenin kendine has AML politikaları bulunmaktadır. Finansal kurumların AML konusunda faaliyet gösteren departmanları vardır.

 

  • API: Uygulama programlama arayüzü anlamına gelir. (İngilizce Application Programming Interface, kısaca API) En basit ifadeyle, bir yazılımın başka bir yazılım üzerinden tanımlanmış fonksiyonlarını kullanabilmesi adına oluşturulmuş bir tanım bütünüdür. Bu sisteme örnek olarak web sitelerinde sıklıkla karşılaşılan, “Facebook ile bağlan” eklentisi gösterilebilir. Web sitesi, kullanıcının Facebook veri tabanındaki bilgilerine erişerek hesap oluşturur. Facebook’taki bilgilere ulaşabilmek için Facebook tarafından üretilmiş API yazılımı kullanılır.

 

  • BIG DATA (BÜYÜK VERİ): Medya paylaşımları, günlükler, bloglar, fotoğraf, video vb. içeriklerden meydana gelen devasa boyuttaki tüm verinin, anlamlı ve işlenebilir biçime dönüştürülmesine Big Data (Büyük Veri) denilir. Gelişen teknolojiyle birlikte akıllı telefon, bilgisayar ve hatta giyilebilir teknolojilerin de yaygınlaşmasıyla toplam veri miktarı çok hızlı artıyor. Toplam veri miktarı da ivmeli biçimde artmasının yanında bilgiye erişim hızı da sürekli arttığını gözlemliyoruz. Verilerin manalı bir bütün oluşturacak biçimde toplanması ve hızlı biçimde erişilmesi konusunun altından kalkabilen çok az şirket var. Bunun en güzel örneği olarak Google arama motorunu gösterebiliriz. Hastalıkların teşhis ve tedavisinden tutun, alışverişten evrenin varoluşuna dair bilgilere kadar her alandaki bilgi, Big Data’ların (Büyük Verilerin) doğru işlenmesi sonucu karşımıza çıkar.

 

  • BITCOIN: Herhangi bir merkez bankası ya da resmi kuruluş ile bağlantısı bulunmayan elektronik bir para birimidir. Fiziksel bir para birimi olmayan Bitcoin’ler elle tutulup gözle görülmez. Herhangi bir merkezden üretilmeyen Bitcoin’ler, Bittorent ağlarına benzer şekilde kişiden kişiye aktarılır. Sanal biçimde aktarılan Bitcoin’ler virgülden sonra 100 milyonuncu basamağa kadar birimlere ayrılabilir. Çok yüksek seviye matematiksel hesaplamalar sonucu oluşturulabilen Bitcoin’lerin toplam sayısı 21 milyon ile sınırlıdır. Bitcoin, Deep Web’in de para birimi olarak anılır.

 

  • BRICK AND MORTAR BANK (TUĞLA-HARÇ BANKACILIĞI): Genellikle online iş yapan girişimciler tarafından telaffuz edilen bu söz, banka ve müşterinin fiziksel olarak ve yüz yüze biçimde iletişime geçmelerini tarif eder. Dijital bankacılık işlemleri hakkında yorumda bulunan uzmanlar, klasik bankacılığın hantal yapısını tarif ederken genellikle bu tabiri kullanırlar. Brick and mortar bankalarının, web tabanlı online bankalarla veya finteklerle dijital alanda daha zor rekabet edebileceği savunulur.

 

  • CARD NOT PRESENT: İşlemin yapıldığı ortamda, kart hamilinin fiziksel olarak bulunmadığı ve dolayısıyla kartının görülmediği, kredi kartı veya banka kartı işlemidir.

 

  • CHARGEBACK: Uluslararası kartlı ödeme sistemleri kurallarına göre, kredi kart sahipleri kendi kartlarıyla yapılan işlemlere itiraz etme hakkına sahiptirler. Bu itiraz, kart sahibi banka tarafından işyeri bankasına iletilir, işyeri bankası ise ilgili işyerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgeleri talep eder. Talep edilen belgelerin yetersiz olması durumunda, söz konusu işlem tutarı işyeri bankası tarafından ilgili işyerinden tahsil edilir ve kart sahibi bankaya aktarılır. Bu işleme “chargeback” veya “ters ibraz” adı verilir.

 

  • CHATBOT: Chat (sohbet) ve robot kelimelerinin birleşiminden oluşur. Günümüzde chatbot’u yapay zekanın ilkel hali ya da ilk tohumları gibi görebiliriz. Chatbot bazı özel işlerinizi yaptırabileceğiniz, sohbet edebileceğiniz ve eğlence amaçlı konuşabileceğiniz algoritma bazlı yazılımlardır. Özellikle bankalar ve fintek kuruluşları tarafından chatbot’lar aracılığıyla sohbet uygulamaları üzerinden para transferi ya da alıveriş gibi işlemler gerçekleştirme imkanı sunulur.

 

  • CLIENT (İSTEMCİ): Bir ağ üzerinde, sunucu bilgisayarlardan hizmet alan kullanıcı bilgisayarlarıdır. Bilgiye erişim yetkileri sunucu tarafından belirlenir. Dosya dağıtıcısından (file server) herhangi bir dosyanın içeriğini isteyen diğer bilgisayar o dağıtıcının kullanıcısıdır.

 

  • COOKIE: Tarayıcı tarafından kullanıcıya gönderilen ve kullanıcının sabit diskine yerleşen küçük dosyadır. Bu dosya, ziyaret edilen site hakkında tarih, kullanıcı adı, ziyaret saati gibi bilgileri içerir. Aynı sitenin bir sonraki ziyaretinde kontrol edilir. Bazı sitelerde Web sayfası özelleştirme seçeneği bulunur. Bu bölümü doldurup siteye tekrar girdiğinizde sadece sizin istedikleriniz görülür.

 

  • CROWDFUNDING: Kitle fonlaması. Yatırım için gerekli meblağ, kalabalık bir insan grubundan veya özellikle bir online topluluktan edinilir. Katkıda bulunan her kişi ortak çabaya küçük bir katkıda bulunur. Önerilen bir yatırıma hiçbir yatırımcı talip olmayınca başvurulan bir yöntem olarak göze çarpmaktadır.

 

  • CRYPTOCURRENCY – KRİPTOPARA: Ülke, banka ya da herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan kullanıcıdan kullanıcıya ulaştırılan sanal para teknolojisidir. Arz talep usulü üzerinden fiyatlanan elektronik para birimi olarak işlem görürler. İlk ve en önemli örneği Bitcoin olmakla birlikte, Litecoin, Peercoin ve Namecoin gibi alternatifleri de vardır.

 

  • CTF (CLEAN TECHNOLOGY FUND – TEMİZ TEKNOLOJİ FONU): Yeni bir küresel iklim değişikliği anlaşması müzakere edilip yürürlüğe girinceye kadar düşük karbonlu teknolojilere finansman sağlamak ve sera gazı emisyonlarını azaltmak amacıyla 2009 yılında kurulmuştur. Dünya Bankası tarafından yönetilen ve Dünya Bankası ile diğer çok taraflı kalkınma bankaları yoluyla idare edilen bu çok taraflı fona Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya, Japonya, İspanya, İsveç, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri 5,2 milyar dolar tutarında fon sağlamayı taahhüt etmiştir. Türkiye’de, düşük faizli CTF kredileri özel sektör tarafından işletilen tesislerde enerji üretiminin ve özel sektörde enerji verimliliğinin arttırılmasına yardımcı olmuş, böylelikle sera gazı emisyonlarını ve enerji maliyetlerini düşürmüş ve sonuçta Türkiye enerji sektörünün dönüşümüne katkıda bulunmuştur.

 

  • DATA EXCHANGE: Elektronik veri değişimi. Farklı kuruluşlardaki uygulamalar arasında yapısal veri değişimidir. İş dünyasında kullanılan kağıt belge değişiminin yerine geçmektedir. EDI uygulamalarında veri, yapısal bir formatta transfer edilmektedir. Dünya çapında ticaretin kolaylaştırılması amacıyla kurulan BM 4. Çalışma Grubunun bir girişimi olan bu formata EDIFACT (İdari, Ticaret ve Nakliyata İlişkin Elektronik Veri Değişimi) adı verilir. Girişim ticari verilere elektronik yoldan ulaşmak için bir dünya standardına gereksinim duyulmuş ve on yıl evvel, uluslararası ticaretin etkinliğini artırmak için başlatılmıştır.

 

  • DİJİTAL CÜZDAN: Elektronik paranın saklanmasına ve harcanmasına imkan veren ve kullanıcının bilgisayarında bulunan bir yazılımdır. Kredi kartınızı, ön ödemeli kartınızı, banka kartınızı koyabileceğiniz bir elektronik cüzdandır. Bu cüzdana koyacağınız para miktarı isteğinize göre şekillenmektedir. Yetki size aittir fakat online alışverişlerde güvenlik tamamen bankalara aittir. Dijital cüzdanla isteyen herkes internet üzerinden alışverişlerini nakitsiz olarak yapabilir. Tüm ödeme kartlarının entegre edileceği tek bir cüzdan olarak da tanımlanabilir. Ayrıca taksit yapma imkanı da bulunmaktadır.

 

  • EMV (EUROPAY, MASTERCARD VE VISA): Çip kartı teknolojisi kullanılan kredi ve banka kartları ödemelerini düzenleyen uluslararası standarttır. İsmini geliştiricilerinden alan EMV standardı, 1999’da oluşturulmuştur ve o tarihten günümüze kadar geliştirilmesine devam edilmiştir. Standardın oluşturulma amacı, bir ödeme terminalinde mikroişlemci entegre edilmiş kartlarla ödeme yapılabilmesini sağlamaktır.

 

  • FOREX (FOREIGN EXCHANGE): Bir ülkenin para birimi ile başka bir ülkenin para birimi arasındaki değişim oranından faydalanılarak, döviz ticaretinin yapıldığı uluslararası piyasaların tamamını ifade eder. Forex piyasası yatırımcılarına kaldıraçlı işlem yapma imkanı sunan dünyanın en büyük pazarlarından biridir.

 

  • FORFAITING: Özellikle mal ve hizmet ihracatından doğan ve belirli bir ödeme planına bağlı olarak tahsil edilecek olan alacakların bu hakkı elinde bulunduranlara kayıtsız şartsız ve vazgeçilmez olarak, bir banka veya bu alanda uzmanlaşmış bir finans kuruluşu (forfaiter) tarafından satın alınarak iskonto edilmesidir. Latincede alacak hakkının kayıtsız ve şartsız olarak teslim edilmesi anlamındadır.

 

  • GEOLOCATION: Bir nesnenin; radar, cep telefonu veya internete bağlı bilgisayar terminali gibi bir elektronik cihaz tarafından Dünya üzerindeki coğrafi konumunun tanımlanmasıdır. Coğrafi konumlandırma, bir dizi coğrafi koordinat üretilmesi esasına dayanır ve mobil uygulamaların konum doğruluğu sağlama için kullandığı bir teknolojidir. Sokak adresi gibi anlamlı bir konumu belirlemek için bu koordinatların kullanılması,  yararlılığı artırır.

 

  • GÖLGE BANKACILIK: Gölge bankacılık, genel olarak normal bankacılık sistemi dışında kalan kredi aracılık faaliyetleri ve kuruluşları olarak tanımlanmaktadır. 2008 küresel ekonomik krizi gölge bankacılık sisteminin, hem doğrudan hem de normal bankacılık sistemiyle olan bağlantıları nedeniyle dolaylı olarak sistematik riskin nedenlerinden biri olduğunu ortaya çıkarmıştır.

 

  • HEDGE FONU: Katılma paylarının yalnızca nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş, SPK mevzuatında serbest yatırım fonu olarak geçen fonlara hedge fonu denir. Hedge fonları, amiyane tabirle süper zenginlerin yatırım fonudur. Yönetilmesi ve paranın bir havuza toplanması bakımından diğer yatırım fonları ile benzerlik gösterirler. Hedge fonlarının 2008 yılında yaşanan küresel krizin nedenlerinden olduğu ve kriz öncesinde fonların toplam tutarının 2 trilyon doları geçtiği bilinmektedir.

 

  • HIGH FREQUENCY TRADING (HFT): Özel geliştirilmiş programlar ve donanımlarla, borsa verisi incelenerek saniyelik veya birkaç saatlik açılan kâr fırsatları incelenen hisse senedi işlemleridir.

 

  • INTERNET BOT: İnternet üzerinden yapılabilecek görevleri otomatik olarak çalıştıran bir yazılım uygulamasıdır. Tipik olarak botlar, basit ve yapısal olarak tekrarlayan görevleri, bir insanın yapabileceğinden çok daha yüksek hızda gerçekleştirir.

 

  • INTRAPRENEUR: Büyük işletmelerde yer alan herhangi bir çalışanın, yeni bir mal veya hizmetin üretimine ilişkin fikrin hayata geçirilmesi açısından tipik bir girişimci gibi risk almasını ve bu anlamda yenilikçi davranmasını ifade eder. İşletme içinde gerçekleştirilen bir faaliyet olduğundan iç girişimcilik de denilmektedir.

 

  • IOT – INTERNET OF THINGS: Nesnelerin İnterneti. Fiziksel nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır. Nesnelerin tekil anahtar (unique identifier) ile işaretlenerek internet altyapısı üzerinden birlikte çalışabilmesi ve bu sayede küçük parçaların toplamından daha büyük değerler oluşturulması öngörülmüştür.

 

  • KNOWLEDGE-BASED AUTHENTICATION (KBA): Genel olarak KBA olarak anılan bilgi temelli kimlik doğrulama, bir finansal kurum veya web sitesi gibi bir servise erişen birinin kimliğini kanıtlamayı amaçlayan bir kimlik doğrulama yöntemidir. Adından da anlaşılacağı üzere KBA, kimlik bilgilerini sağlayan kişinin kimliğin sahibi olduğunun ispatlanması için kişinin özel bilgilerinin kullanılmasını şart koşar. İki tür KBA vardır: Önceden kararlaştırılmış “paylaşılan sırlar” kümesine dayanan Statik KBA ve daha geniş bir kişisel bilgi tabanından üretilen sorulara dayanan dinamik KBA. Bilgi tabanlı kimlik doğrulama, pek çok farklı türde ağ kurulumunda ve şirketlerin sıklıkla bir sitenin kişisel, şifre korumalı alanlarına erişebilmek için kullanıcılardan bu soruları yanıtlamalarını istemek için yaygınlaşmasına neden olmuştur.

 

  • KONVERTİBİLİTE: Bir ülke parasının, döviz piyasalarında başka bir ülke parası ile serbestçe değiştirilebilmesi ve uluslararası ticari işlemlerde değişim aracı olarak kullanılabilmesidir.

 

  • MUM GRAFİĞİ: Japon kökenli mum grafiği batıda en çok kullanılan grafik formudur. Mumun üzerindeki ince çizgiler belli bir zaman aralığında oluşan en düşük ve en yüksek fiyat seviyelerini gösterir. Çizginin üzerindeki geniş gövde ise piyasadaki açılış ve kapanış fiyatlarını gösterir. Eğer kapanış fiyatı açılış fiyatının üzerinde ise, gövde genellikle yeşil veya mavi renk olur.

 

  • NFC (NEAR FIELD COMMUNICATION): NFC, mobil telefon teknolojisi ile temassız servislerin bir kombinasyonudur. NFC ile ödeme işlemleri cep telefonu temassız terminale yaklaştırılarak yapılmaktadır. Ödeme sırasında kullanım açısından temassız kartlardan bir farkı bulunmamaktadır.

 

  • OMUZ BAŞ OMUZ: Paritenin belli bir zaman aralığında, yükseliş trendlerinin sonlarında oluşturduğu formasyondur. Formasyon başlıca üç tepeden meydana gelmektedir. İlk ve son tepeler “Omuz”ları oluştururken, ortadaki tepe “Baş”ı meydana getirmektedir. Omuzlar hemen hemen aynı seviyelerde bulunurken, başı oluşturan tepe omuzlara göre daha yüksektedir. Formasyonun, omuzlarını oluşturan bölümlerinin dip noktası seviyeleri “Boyun Çizgisi”ni (neckline) oluşturmaktadır. Boyun çizgisinin aşağı yönde kırılması, yükseliş trendinin sona erdiği ve paritenin yön değiştireceği anlamına gelmektedir.

 

  • ORTAK ATM UYGULAMASI: Türkiye’nin ATM’lerini birleştirmeye yönelik olarak 1 Ekim 2009 tarihi itibarıyla devreye alınan Banka Kartı ATM Paylaşımı uygulamasıdır. Bu uygulama ile diğer banka ATM’lerinden tüm yurt içi banka kartları kullanılarak bakiye görüntülenebilir, mevduat hesaplarından para çekilebilir ve kredi kart ile nakit avans çekilebilir. Banka kartı ile yapılacak bakiye görüntüleme ve para çekme işlemleri, kredi kartı ile yapılacak nakit avans işlemlerine alınacak ücretleri bankalar duyurur.

 

  • OTORIZASYON (AUTHORIZATION): Fransızcadan dilimize giren ve genellikle bankacılık terimi olarak kullanılan bu söz, “izin, izin verme; yetki, yetkililik; izin belgesi” anlamlarına gelmektedir. En basit anlatımla, karttan elektronik olarak para çekme işlemi olarak tarif edilebilir. Para çekme işleminin fiziksel POS veya sanal POS aracılığıyla bankaya iletildikten sonra bankanın olumlu cevap vermesiyle başarıyla sonuçlanmasıdır.

 

  • OTP – ONE TIME PASSWORD – TEK KULLANIMLIK ŞİFRE: İşlemlerin doğrulanması için tek seferlik kullanım amacıyla üretilen ve/veya gönderilen şifrelerdir. 3D Secure sürecinde bankadan cep telefonunuza gelen şifre veya internet bankacılığı kullanıcı girişlerinde üretilen anahtar şifreler bu uygulamaya örnektir. Ayrıca mobil ödemelerde de işlemlerin doğrulaması için kullanılır.

 

  • ÖN ÖDEMELİ KART: Kişinin kendi kendine veya bir başkası tarafından para yüklenebildiği ödeme kartıdır. Ön ödemeli kart ile fatura ödemenin yanı sıra mağazalardan, telefondan veya internet üzerinden alışveriş yapmak mümkündür. Paraya kıyasla daha kullanışlı ve güvenlidir. Kayıp veya çalınan kartlar bloke edilir ve bakiyesi derhal başka bir karta güvenle transfer edilir. Ön ödemeli kartlar bir banka hesabına bağlı olmadığından kredi kartlarında olduğu gibi bir kredi limiti bulunmaz. Kartın üzerine yüklenen tutar kadar harcama yapılabilir. Kartın üzerinde kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik numarası bulunur. Visa ve Mastercard kart kabul eden tüm işyerlerinde kullanılabilir. Bu sisteme örnek olarak ininal kartları gösterilebilir.

 

  • PEER TO PEER LENDING: Kişiler arası borç alıp verme olarak tanımlanmaktadır. Birbirleri arasında ilişki bulunmayan bireylerin geleneksel finansal aracılar olmaksızın aralarında borç alıp vermesidir.

 

  • PHARMING: Kişinin bilgisayarına ve cep telefonuna gönderilen virüslerle, şifre ve parolaların ele geçirildiği dolandırıcılık yöntemidir. Pharming’te kullanıcı bilgisayarına bulaştırılan virüs yoluyla otomatik olarak, hiçbir uyarı verilmeden yasal internet sitesinden çıkarılıp, sitenin kopyası olan başka bir siteye yönlendirilmektedir.

 

  • POS: Banka kartı veya kredi kartı üzerindeki bilgileri esas alarak her türlü mal ve hizmet alımı veya nakit ödeme belgesi düzenlenmesi işlemleri ile nakit kullanımı kapsamındaki değerlendirilebilecek işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan elektronik cihazdır.

 

  • PSI/CSS: Kartlı ödeme endüstrisinin veri güvenlik standardıdır. Kredi kartının işlenmesi, iletilmesi ve saklanması aşamalarında uyulması gereken mantıksal ve fiziksel bilgi güvenliği kurallarını tanımlar. Bu kurallar PCI (Payment Card Industry) adı verilen ve aralarında American Express, MasterCard Worldwide, Visa, Discover Financial Services gibi üyeleri bulunan bir konsey tarafından geliştirilmekte ve yayımlanmaktadır.

 

  • SAAS (SOFTWARE AS A SERVICE): Yazılımın abonelik temeli ile lisanslandığı ve bulut tabanlı olarak barındırılan bir yazılım lisanslama ve dağıtım modelidir. Bazen “on-demand software” olarak da adlandırılır. SaaS uygulamalarına genellikle web tarayıcısı aracılığıyla erişilir. SaaS ürünleri arasında; mesajlaşma, bordro işleme, yönetim, CAD, geliştirme yazılımları bulunur. Ayrıca sanallaştırma, muhasebe, işbirliği, müşteri ilişkileri yönetimi gibi birçok iş uygulaması için ortak bir dağıtım modeli haline de gelmiştir.

 

  • SANAL KLAVYE: Bilgisayarın klavyesindeki tuşların kullanılmadan, farenin kullanılarak ekrandan veri girişi yapılmasına olanak sağlayan güvenlik amacıyla kullanılan bir uygulamadır.

 

  • SHARING ECONOMY – PAYLAŞIM EKONOMİSİ: Sahibi tarafından nadiren ihtiyaç duyulan bir ürün ya da hizmetin, sahibi tarafından kullanılmadığı zamanlarda ihtiyaç duyan başka bir kullanıcıya sunulması sistemidir. Genellikle konunun uzmanı olan bir pazarlama şirketi tarafından ürün ya da hizmet ihtiyaç sahibine ulaştırılır. İhtiyaç sahibi, ürün veya hizmeti kullandığı ölçüde ücretlendirilir.

 

  • THEMATIC INVESTING (TEMATİK YATIRIM): SaaS, donanım ve B2B gibi belirlenmiş temalarda yatırımlar gerçekleştirmek için oluşturulan tematik fonlar, yatırımcılara girişimlere verdikleri operasyonel desteği daha önce görülmemiş seviyelere çıkarma kabiliyeti sağlayan bir fon türüdür. Özellikle erken aşamadaki girişimleri hedefleyen tematik fonlar, sundukları maddi, teknik ve entelektüel destek ile onları kısa sürede sürdürülebilir hale getirebilir.

 

  • THIN FILE: Kredi puanlama dünyasında kısa bir kredi geçmişi olan müşteriyi tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Geleneksel olarak, kredi büroları, kredileri işleme konusunda çok az tecrübe gösterdikleri için, ince dosyalı insanlara borç vermezlerdi. Bununla birlikte, daha fazla kredi bürosu, kredi verme kararlarında yardımcı ödeme ya da kiralama geçmişi gibi alternatif verileri de dikkate alıyor.

 

  • TOKEN (SESSION TOKEN): Session Token, her kullanıcının yaptığı işlemi özel kılan, başka bir benzeri olmayan tanımlayıcı kod oluşturulmasıdır. Uzun ve karmaşık bir şifre olarak da tanımlanabilecek token sayesinde, sunucu tarafından istemciye geçerli etkileşim oturumunu tanımlamak için veri gönderilir. Tüm session (oturum) verileri bu tanımlayıcı ile bağlantılı sunucuda (genellikle veri tabanında) depolandığından, istemci sadece tanımlayıcı kullanmak zorundadır.

 

  • UNDERBANKED: Ana akım bankalar tarafından sunulan finansal servislere erişme güçlüğü yaşayan kişi ya da işyerlerine denir. Hiçbir banka ile ilişkisi bulunmayanların tarifinden kullanılan “unbanked”in bir alt kümesidir.

 

  • VALİDASYON: Bir ürünün, bir sürecin veya bir sistemin işlevini, önceden belirlenmiş gerekliliklere uygun olarak yerine getirdiğine emin olmak için gerçekleştirilen çalışmalardır. Kullanılan yöntemin doğru ve kesin olarak sürekli bir şekilde bekleneni gerçekleştirdiğinin kanıtlanması için yapılması gereken işlemleri kapsar.

 

  • VOLATILITY (OYNAKLIK): Piyasadaki fiyatların, belli bir zaman aralığındaki değişimlerinin standart sapma ile ölçülmesi sonucu elde edilen göstergedir. Yüksek volatilite, piyasada belirsizliğin göstergesi olduğundan daha büyük risk anlamına gelir.

 

  • VPN: Genel internet omurgası üzerinden iletişim kurulurken bilgilerin şifrelenerek kapalı bir network altyapısının kurulduğu sistemlerdir. VPN, Virtual Private Network (Sanal Özel Ağ) teriminin kısaltılmış halidir ve en temel anlamıyla internete başka bir IP adresi üzerinden bağlanmanızı sağlayan hizmettir. VPN, bağlantınızı güvenli hale getirir ve herhangi bir ağa bağlanırken sizin bağlantınızı şifreler ve kimliğinizin bulunamamasını sağlar. Aynı zamanda ülkenizdeki yasaklı sitelere, kısıtlanmış sitelere veya IP’lere yine VPN sayesinde bağlanabilirsiniz. Aynı zamanda VPN sistemi gönderdiğiniz, aldığınız tüm verileri kendisi şifrelediğinden üçüncü şahısların ne yaptığınızı görmesine izin vermeyen bir güvenlik sistemi olarak da kullanılabilir.

 

Fintech Time katkılarıyla hazırlanmıştır.